عزت‌الله انتظامی
الخميس 13 يونيو 2013 06:19

عزت‌الله انتظامی متولد 1303 تهران، فارغ التحصیل از مدرسه شبانه تئاتر و سینمای هانوفر آلمان، دانشكده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و دارای دكترای افتخاری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

وی پس از گذراندن دوره تحصیلات مقدماتی، وارد هنرستان صنعتی تهران شد و در رشته برق به تحصیل پرداخت.

عزت الله انتظامی از حدود 14سالگی تئاتر را با پیش پرده خوانی در تماشاخانه‌های لاله‌زار آغاز كرد.

پس از یك سال به تماشاخانه‌های هنر و تهران رفت؛ همزمان در سال 1320 نخستین نمایش حرفه‌ای خود را با عنوان «التیماتوم» نوشته پرویز خطیبی و به كارگردانی اصغر تفكری در تئاتر پارس لاله‌زار اجرا كرد و تا سال 1326 توانست در بیش از 10 نمایش نقش‌پردازی كند.

وی در دانشگاه هنرهای زیبا دانشگاه تهران نزد استادانی همچون حمید سمندریان و شنگله دانش خود را با آموخته‌های آكادمیك روزآمد كرد.

انتظامی در هنرستان صنعتی همراه با هوشنگ بهشتی، نصرت‌الله كریمی، حمید قنبری و محمدعلی جعفری فعالیت هنری می‌كرد.

در سال 1326 وارد عرصه هنر گردید و با اندك دست‌مایه‌های هنر نمایش و تئاتر به آلمان سفر كرد و در شهر هانوفر آلمان وارد یك مدرسه شبانه آموزش سینما و تئاتر گردید. وی با گذراندن دوره‌های آموزشی تئاتر به ایران بازگشت و به دلیل فضای نامناسب سینمای ایران از نظر اخلاقی، به كار دوبله فیلم، اجرای نمایش و حضور در تلویزیون روی آورد.

انتظامی پدر مجید انتظامی آهنگساز است. او كه كارمند رسمی وزارت بهداری بود، در سال 1338 به همت رئیس اداره هنرهای زیبای وقت به آن اداره منتقل شد و همزمان كار تولید تئاترهای تلویزیونی را به عنوان بازیگر و كارگردان آغاز كرد.

در سال 1347 با بازی در فیلم « گاو » به كارگردانی داریوش مهرجویی وارد عرصه سینما شد. نمایش گاو نوشته غلامحسین ساعدی با بازی او و علی نصیریان و دیگر هنرمندان تازه کار اما بااستعداد آن زمان، داریوش مهرجویی را وادار کرد تا از روی این نمایشنامه و با همان اکیپ گروه بازیگری، فیلم گاو را بسازد. فیلم گاو ساخته شد و بازی عزت‌الله انتظامی یکی از بهترین نقش آفرینی های تاریخ سینمای ایران لقب گرفت.

انتظامی پس از انقلاب و بخصوص در دهه شصت در انواع و اقسام نقش ها به بهترین نحو ممکن ظاهر شد. بازی او در فیلمهای حاجی واشنگتن، اجاره نشینها ، گراند سینما، هامون، بانو ، خانه خلوت ، ناصرالدین شاه اکتور سینما ، روز فرشته ، روسری آبی ، خانه ای روی آب و گاوخونی اوج هنرنمایی او در کارنامه سینمایی اش است.

او برای اولین بار با مسعود کیمیایی یکی از کارگردانان صاحب سبک سینمای ایران و در سن 79 سالگی در فیلم «حکم» همکاری کرد. شاید نقش رضا در فیلم «حکم» یک دن کورلئونه باشد. فیلمی که شاید حال و هوای «پدرخوانده» را برایمان زنده کند.

انتظامی در مصاحبه ای با ماهنامه فیلم در شهریور ۱۳۶۷، اظهار داشت که در چهارصد نمایش تلویزیونی به عنوان بازیگر و کارگردان حضور داشته است.

نكاتی درباره زندگی او از زبان خودش:

دو تا کتاب در باره من درآمده: یکی "آقای بازیگر" که هوشنگ گلمکانی از اطلاعاتی که من در اختیارش گذاشتم تالیف کرده و دیگری "جادوی صحنه" که درباره تئاتر است. من در جادوی صحنه مسائل تئاتری خودم را مطرح کردم. یک جمله را استفاده کردم که اصل حقیقت است. نوشتم از سال ۱۳۲۰ که من وارد لاله زار شدم یعنی وقتی که تصدیق ششم ابتدایی را گرفتم، علاقمند این کار بودم، عاشق این کار بودم.

بعد از کودتای ۲۸ مرداد به آلمان رفتم و آنجا یک مدرسه شبانه دوره سینما تئاتر را دیدم. بعد برگشتم تهران و رفتم هنرهای زیبا و بعد فیلم گاو را بازی کردم و بعد دو مرتبه سر چهل و هفت سالگی رفتم سر کلاس های دانشگاه تهران نشستم درس بخوانم.

هنر برای من خیلی ارزش و احترام دارد. من آن را از هر رشته ای بالاتر می دانم. حتیاز وزارت، چون این مقام ها به سرعت عوض می شوند و در خاطرآدم نمی مانند اما آدم هیچوقت چارلی چاپلن را که همیشه برای مردم شادی آفرین بود و آدم از کارش لذت می برد،از یاد نمی برد.

هنرپیشه حرف خود را می زند و هیچ سانسوری نمی تواند جلویش را بگیرد. بعدها ممکن است بگویند آنچه که می خواسته بگوید این و آن بوده، مثل فیلم گاو که الان برایش تجزیه و تحلیل می کنند. به هر حال سانسور جلوی هنر را نمی تواند بگیرد.

هیچ کسی یک دفعه پیشرفت نمی کند. به سابقه ۶۵ ساله خود من نگاه کنید، از کجا آمدم ، حالا مثلا چی شدم؟ به خدا هیچ ...

وقتی که به کار بازیگری وارد شدم، یعنی ۱۳۲۰ که در تئاتر های لاله زار بودم، هنوز دانشکده ای بنام دانشکده هنرهای زیبا وجود نداشت. بعدها یک هنرستان هنرپیشگی بوجود آمد که من امکانش را نداشتم که به آنجا بروم. من همین جوری حرفه ای وارد تئاترهای لاله زار شدم.

در سن ۴۵ سالگی رفتم رشته سینما و تئاتر خواندم. یعنی من هیچ لحظه ای را از دست ندادم. همین الان که به این سن رسیدم اگر مطالعه نکنم به جایی نمی رسم.

کار هنرمند این نیست که مستقیما درگیر سیاست و مسایل سیاسی شود. چون آنها کار خودشان را از طریق هنر می کنند و از طریق هنر حرف هایشان را می زنند. خوب شاید عده ای از هنرپیشه سینما انتظار دارند که فعال سیاسی باشد و فعالیت سیاسی کند اما این انتظار درستی نیست.

من اصولا دلم می خواهد که آدم سلامت زندگی کند. اگر درس می خواند، برای نمره نخواند، درس بخواند که آدم شود. شعور پیدا کند. آدم باید حقیقی زندگی کند و عاشق کارش باشد. نه پول میتواند خوشبختی بیاورد، نه شهرت. شهرت آرامش آدم را می گیرد. من خوشحالم که سلامت بودم و سلامت زندگی کردم.

فیلم‌های سینمایی

• ۱۳۲۸ واریته بهاری • ۱۳۴۸ گاو • ۱۳۴۹ آقای هالو • ۱۳۵۱ بی تا • ۱۳۵۱ پستچی • ۱۳۵۱ صادق کرده • ۱۳۵۲ ستارخان • ۱۳۵۲ قیامت عشق • ۱۳۵۳ بنگاه تاترال (ناتمام) • ۱۳۵۵ شیر خفته • ۱۳۵۵ ملکوت • ۱۳۵۷ این گروه محکومین • ۱۳۵۷ دایرهٔ مینا • ۱۳۵۷ غبارنشین‌ها • ۱۳۶۰ مدرسه‌ای که می‌رفتیم • ۱۳۶۱ حاجی واشنگتن • ۱۳۶۲ خانهٔ عنکبوت • ۱۳۶۳ کمال الملک • ۱۳۶۴ چمدان • ۱۳۶۵ اجاره‌نشین‌ها • ۱۳۶۵ شیر سنگی • ۱۳۶۶ شیرک • ۱۳۶۷ جعفرخان از فرنگ برگشته • ۱۳۶۷ در مسیر تندباد • ۱۳۶۷ کشتی آنجلیکا • ۱۳۶۷ گراند سینما • ۱۳۶۸ هامون • ۱۳۶۹ سایه خیال • ۱۳۷۰ بانو • ۱۳۷۰ خانه خلوت • ۱۳۷۰ ناصرالدین شاه آکتور سینما • ۱۳۷۲ بازیچه - • ۱۳۷۲ روز فرشته • ۱۳۷۲ جنگ نفتکش‌ها • ۱۳۷۳ روز واقعه • ۱۳۷۳ روسری آبی • ۱۳۷۵ جهان پهلوان تختی (نسخهٔ اول - ناتمام) • ۱۳۷۷ باد و شقایق • ۱۳۷۷ کمیتهٔ مجازات • ۱۳۷۸ میکس • ۱۳۸۰ خانه‌ای روی آب • ۱۳۸۱ گاوخونی • ۱۳۸۱ دیوانه‌ای از قفس پرید • ۱۳۸۳ جایی برای زندگی • ۱۳۸۴ حکم • ۱۳۸۴ ستاره‌ها ۱: ستاره می‌شود • ۱۳۸۵ مینای شهر خاموش • ۱۳۸۵ شهری که دوست می‌دارم • ۱۳۸۶ شب • ۱۳۸۷ زادبوم • ۱۳۸۷ راه آبی ابریشم • ۱۳۸۷ زندگی با چشمان بسته • ۱۳۸۸ چهل سالگی

جوایز و افتخارات

کاندید سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد (جایی برای زندگی) [ دوره ۲۳ جشنواره فیلم فجر (مسابقه سینمای ایران) - سال ۱۳۸۳ ]

کاندید لوح زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد (اجاره‌ نشین ها) [ دوره ۵ جشنواره فیلم فجر (مسابقه سینمای ایران) - سال ۱۳۶۵ ]

برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد (گراند سینما) [ دوره ۷ جشنواره فیلم فجر (مسابقه سینمای ایران) - سال ۱۳۶۷ ]

کاندید سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (هامون) [ دوره ۸ جشنواره فیلم فجر (مسابقه سینمای ایران) - سال ۱۳۶۸ ]

با تقدیر از بهترین بازیگر نقش اول مرد (خانه خلوت) [ دوره ۱۰ جشنواره فیلم فجر (مسابقه سینمای ایران) - سال ۱۳۷۰ ]

با تقدیر از بهترین بازیگر نقش اول مرد (ناصرالدین شاه آکتور سینما) [ دوره ۱۰ جشنواره فیلم فجر (مسابقه سینمای ایران) - سال ۱۳۷۰ ]

برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (خانه ای روی آب) [ دوره ۲۰ جشنواره فیلم فجر (مسابقه سینمای ایران) - سال ۱۳۸۰ ]

برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد (روز فرشته) [ دوره ۱۲ جشنواره فیلم فجر (مسابقه سینمای ایران) - سال ۱۳۷۲ ]

برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد (گاوخونی) [ دوره ۲۲ جشنواره فیلم فجر (مسابقه بین الملل) - سال ۱۳۸۲ ]

برنده مجسمه سپاس بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (آقای هالو) [ دوره ۳ جشنواره سپاس (مسابقه) - سال ۱۳۵۰ ]

کاندید سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد (ستاره ها – جلد اول: ستاره می شود) [ دوره ۲۴ جشنواره فیلم فجر (مسابقه سینمای ایران) - سال ۱۳۸۴ ]

مواضيع ذات صلة
التعلیق
الاسم
التعلیق
Follow US
حقوق النشر © 2012 iFILM. جميع الحقوق محفوظة.